Czym jest chirurgia bariatryczna (CHLO – chirurgiczne leczenie otyłości)?

Czym jest
chirurgia bariatryczna
(CHLO – chirurgiczne leczenie otyłości)?

Przede wszystkim chirurgia bariatryczna jest uznaną i skuteczną metodą leczenia otyłości oraz chorób jej towarzyszących. Wiele osób traktuje operacje chirurgicznego leczenia otyłości jako zabiegi kosmetyczne – nic bardziej mylnego. Operacje te mają w głównej mierze zapobiec lub zmniejszyć nasilenie chorób, które współistnieją z otyłością (między innymi nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca). Takie działanie wydłuża przewidywaną długość życia. Można powiedzieć, że efekt kosmetyczny (który niewątpliwie jest zaletą) jest dodatkiem do głównego celu – czyli wydłużenia życia!

Początki chirurgii bariatrycznej sięgają lat pięćdziesiątych poprzedniego wieku. Przez wiele lat wykorzystywano szeroką gamę operacji celem leczenia otyłości. Dwie z nich uznaje się za tak zwane „metody z wyboru”. Operacja rękawowej resekcji żołądka oraz ominięcia żołądkowego (Roux-En-Y Gastric bypass) są w dzisiejszych czasach najczęściej wykonywanymi operacjami bariatrycznymi na świecie i uważane są za metody równoważne, jeśli chodzi o ich skuteczność i bezpieczeństwo.

Laparoskopowa rękawowa resekcja żołądka
Początkowo operacja ta była składową (pierwszym etapem) bardziej skomplikowanego zabiegu przeznaczonego dla pacjentów z wyjątkowo zaawansowaną otyłością. Okazało się, że sprawdza się ona jako samodzielna procedura i stała się jedną z najbardziej popularnych operacji bariatrycznych na świecie. Aktualnie stanowi ona niespełna 46% operacji bariatrycznych na świecie, a w Polsce ponad 70%.

Polega ona na usunięciu mniej więcej 4/5 objętości żołądka przy użyciu specjalnego narzędzia (stapler). Urządzenie to pozwala na odcięcie zaplanowanej części żołądka bez otwierania jego światła. Metoda ta w dwojaki sposób pozwala na utratę masy ciała. Po pierwsze, pozostawiony żołądek ma zazwyczaj poniżej 100 ml objętości, dzięki czemu ograniczamy możliwość nadmiernego spożywania pokarmów. Jest to tak zwany mechanizm restrykcyjny. Drugim mechanizmem wspomagającym chudnięcie jest zmniejszenie odczuwania głodu poprzez eliminację komórek wydzielających grelinę („hormon głodu”). Komórki produkujące ten hormon zlokalizowane są w ścianie żołądka. Wielką zaletą rękawowej resekcji żołądka jest pozostawienie naturalnej drogi pasażu jelitowego, dzięki czemu wykonywanie wszelkich endoskopowych badań diagnostycznych i terapeutycznych nie stanowi problemu.

Roux-En-Y Gastric bypass (ominięcie żołądka) metodą laparoskopową
Jest to operacja dużo starsza w porównaniu do rękawowej resekcji żołądka, jednakże dopiero od około ćwierć wieku rozpoczęto jej wykonywanie sposobem laparoskopowym (aktualnie ponad 95% operacji bariatrycznych wykonywanych jest właśnie laparoskopowo). Jest to druga najczęściej wykonywana operacja bariatryczna na świecie – ponad 38% wszystkich zabiegów.

Polega ona na wytworzeniu niewielkiego zbiornika żołądkowego („pouch” objętości około 15 ml) i połączeniu go z jelitem cienkim około 50 cm od tzw. więzadła Treitza. Ostatnim etapem operacji jest wytworzenie pętli enzymatycznej, która pozwala na odprowadzenie m.in. żółci do dalszych części przewodu pokarmowego. Roux-En-Y Gastric bypass jest operacją bardziej skomplikowaną niż rękawowa resekcja żołądka, ale jak dowodzi literatura, ich skuteczność i bezpieczeństwo są porównywalne. Opisywana metoda jest szczególnie wskazana u pacjentów z nasilonym refluksem żołądkowo-przełykowym i z przełykiem Barretta.

Autor: Radosław Cylke