Farmakologiczne leczenie otyłości

Farmakologiczne leczenie otyłości

Otyłość jest chorobą przewlekłą, obarczoną dużym ryzykiem wystąpienia wielu innych chorób, dlatego bardzo ważne jest zapewnienie kompleksowej opieki, która polega na współpracy zespołu terapeutycznego składającego się z lekarza, dietetyka, fizjoterapeuty oraz psychologa.

Przed podjęciem terapii farmakologicznej należy zastosować terapię niefarmakologiczną, która u części pacjentów może okazać się skuteczna. Polega ona na indywidualnym dopasowaniu leczenia dietetycznego, aktywności fizycznej oraz zmiany zachowań żywieniowych. Na tym etapie może być również potrzebna pomoc psychologa.

Jeżeli postępowanie niefarmakologiczne nie przynosi pożądanych rezultatów, może to być wskazaniem do wdrożenia farmakoterapii, przy czym farmakoterapia powinna być zawsze stosowana w połączeniu z dietą o obniżonej kaloryczności oraz zwiększonym wysiłkiem fizycznym.

Zgodnie z obowiązującymi wskazaniami leczenie farmakologiczne może być zastosowane u osób:
— dorosłych (w wieku ≥ 18 lat),
— z wyjściową wartością BMI ≥ 30 kg/m2 lub ≥ 27 kg/m2, przy co najmniej jednej
chorobie współistniejącej, związanej z nieprawidłową masą ciała (zaburzenia gospodarki węglowodanowej: stan przedcukrzycowy i/lub cukrzyca typu 2; nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, obturacyjny bezdech senny i inne).

Lek odpowiedni dla leczenia otyłości powinien charakteryzować się skutecznością i bezpieczeństwem udowodnionymi w badaniach klinicznych. Obecnie na terenie Unii Europejskiej zarejestrowane są trzy preparaty wykorzystywane w leczeniu otyłości. Należą do nich:

  • inhibitor lipaz z przewodu pokarmowego — orlistat,
  • chlorowodorek bupropionu i chlorowodorek naltreksonu
  • analog ludzkiego glukagonopodobnego peptydu 1 — liraglutyd.

Skuteczność leczenia farmakologicznego powinna być zweryfikowana po miesiącu oraz po 3–4 miesiącach stosowania. Jeśli brak oczekiwanych rezultatów, należy zastanowić się nad zmianą postępowania niefarmakologicznego lub rozważyć zmianę farmakoterapii.

Brak efektów terapii niefarmakologicznej oraz farmakoterapii może być wskazaniem do leczenia chirurgicznego u chorych z wartością BMI ≥ 40 kg/m2 lub > 35 kg/m2, jeśli otyłość współistnieje z chorobami towarzyszącymi.

Farmakoterapia może być również przydatna w czasie przygotowania do operacji bariatrycznej, w celu uzyskania przedoperacyjnej redukcji masy ciała oraz poprawy profilu metabolicznego. Leczenie farmakologiczne może być zastosowane także po zabiegu bariatrycznym w przypadku ograniczonego efektu terapeutycznego.

  1. Interdyscyplinarne stanowisko w sprawie rozpoznawania i leczenia otyłości. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2020, tom 11, nr 2, 47–54 https://talia.edu.pl/UserAttachments/Interdyscyplinarne%20stanowisko%20dot.%20oty%C5%82o%C5%9Bci.pdf